Oud-Zuilen

Onder de rook van Utrecht, gelegen aan de rivier de Vecht, ligt het dorp Oud-Zuilen. Het dorp ontleent haar naam aan de familie Van Zuylen, die rond het jaar 1250 opdracht gaven tot de bouw een donjon, op de plaats van het latere Slot Zuylen. Verschillende adelijke geslachten bewoonden door de eeuwen heen het kasteel, waarvan de schrijfster Belle van Zuylen (1740-1805) de bekendste is. Ook Restaurant Belle dankt haar naam aan de beroemde plaatsgenote. Het kasteel bood veiligheid en werkgelegenheid, waardoor meer mensen zich in de nabijheid vestigden en het dorp Zuilen ontstond.

Waar tot de 17e eeuw een Romaanse kapel heeft gestaan, is in 1847 op de fundamenten van een afgebrande kerk, een nieuwe kerk gebouwd. De voormalige Hervormde Kerk valt samen met Slot Zuylen onder het beschermde dorpsgezicht. Het zeer fraaie monumentale kerkje is gebouwd als slotkapel van het op steenworp afstand gelegen Slot Zuylen. Tegenwoordig is het kerkje te huur voor huwelijken, vergaderingen, lezingen, concerten, verkooppromoties, etc.

Aan de Vecht liggen de grotere panden, de buitenplaatsen en herenhuizen. Voorbeelden hiervan zijn Zuylenburgh, Klein-Zuylenburg en Swaenen-Vecht; allen gelegen aan de Dorpsstraat. Onlangs is Zuylenburgh, na een grootscheepse restauratie van bijna twee jaar, in zijn originele staat teruggebracht. De eigenaar heeft zelfs de naam van het huis aangepast en veranderd in Planetarium Zuylenburgh. In het huis is het tweede plafond planetarium in ons land aangebracht, een variant van het Eyse Eisinga planetarium in Franeker. Galerie Oud-Zuylen is gevestigd in het pand Swaenenvecht, de oude domineeswoning van Zuilen, en deelt de ruimte met Logement Swaenenvecht.

In het begin van de 20e eeuw kwamen in de gemeente Zuilen nieuwe woonwijken, bestemd voor werknemers van industrieën gelegen langs het Merwedekanaal, het latere Amsterdam-Rijnkanaal. Op 1 januari 1954 werd de gemeente Zuilen opgeheven en viel de nieuwbouw onder de gemeente Utrecht. Het dorp werd, onder de naam Oud-Zuilen, gevoegd bij Maarssen en is sinds 1 januari 2011 onderdeel van de gemeente Stichtse Vecht.